SŁOWO WSTĘPNE

Strona bierna jest konstrukcją, która pozwala nam na przeniesienie nacisku w zdaniu z wykonawcy czynności na samą czynność. Często także bywa, że wykonawca akcji jest nieznany, bądź nie jest ważnym fakt kto daną akcję wykonuje.

  • My car was stolen.

W powyższym zdaniu nacisk został położony na fakt, że mój samochód został ukradziony. Nie wiem jednak, lub nie jest to ważne, kto dopuścił się tego czynu. Jeśli chcemy w zdaniu przedstawić wykonawcę czynności, robimy to przy użyciu by … .

  • The meeting was organized by the president of the company.

Czasem użycie strony biernej jest formą grzecznościową. Na przykład:

  • A mistake was made.

W powyższym zdaniu nacisk został położony na fakt, że został popełniony błąd. Osoba, która go popełniła nie jest wspomniana, nikogo się nie wini. Stąd zdanie w stronie biernej jest formą grzeczniejszą od zdania w stronie czynnej – You made a mistake.

Parę słów o tworzeniu strony biernej…

Przy tworzeniu strony biernej należy pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze, dopełnienie (object) zdania w stronie czynnej staje się podmiotem (subject) zdania w stronie biernej. Po drugie, podmiot (subject) zdania w stronie czynnej staje się dopełnieniem (object) zdania w stronie biernej, bądź jest opuszczony. Innymi słowy, przy transformacji zdań ze strony czynnej na stronę bierną, podmiot i dopełnienie zamienia się miejscami.

  • Mary wrote an e-mail . (strona czynna) – An e-mail was written by Mary. (strona bierna)

W powyższym zdaniu:

Mary – podmiot zdania w stronie czynnej, staje się dopełnieniem zdania w stronie biernej – by Mary

an e-mail – dopełnienie zdania w stronie czynnej, staje się podmiotem zdania w stronie biernej

Zdanie z dwoma dopełnieniami

Transformacja zdania z dwoma dopełnieniami ze strony czynnej na stronę bierną polega na tym, że jedno z dopełnienień staje się podmiotem zdania, natomiast drugie dopełnienie nie zmienia swojej funkcji (nadal pozostaje dopełnieniem). To, które dopełnienie zmienimy na podmiot uwarunkwane jest tym, na co chcemy położyć nacisk. Na przykład:

  • Mary wrote an e-mail to me. (strona czynna) – Mary – podmiot ; an e-mail – dopełnienie bliższe ; me – dopełnienie dalsze
  • An e-mail was written to me by Mary. (strona bierna) – an e-mail – podmiot ; me – dopełnienie dalsze ; by Mary – agent

Dopełnienie bliższe (direct object) vs. Dopełnienie dalsze (indirect object)

Dopełnienie bliższe (direct object) to zazwyczaj rzeczownik, który poddawany jest akcji czasownika w zdaniu w stronie czynnej. W celu zidentyfikowania dopełnienia bliższego, musimy zadać pytanie: kto lub co uległo wpływowi czasownika. Na przykład:

  • Cars are polluting cities. ( Co jest akcją? – are polluting. Co jest odbiorcą akcji? Co uległo wpływowi czasownika? – cities. Cities jest dopełnieniem bliższym czasownika are polluting.)

Dopełnienie dalsze (indirect object) zazwyczaj jest rzeczownikiem lub zaimkiem oraz odbiorcą rzeczy, na której czasownik wykonuje akcję („odbiorcą” dopełnienia bliższego). Na przykład:

  • The teacher asked John a question. (Dopełnieniem bliższym czasownika „asked” jest „question”. „John” – dopełnienie dalsze – jest odbiorcą „question”.)

W zdaniu, dopełnienie dalsze najczęściej występuje przed dopełnieniem bliższym. W odwrotnym przypadku, przed dopełnieniem dalszym występuje to, for lub of, np. :

  • He gave the book to me. [ book – dopełnienie bliższe (direct object) ; me – dopełnienie dalsze (indirect object) poprzedzone przez „to” ; „to” poprzedza dopełnienie dalsze ponieważ występuje ono w zdaniu po dopełnieniu bliższym]
  • He gave me the book. [ me – dopełnienie dalsze (indirect object) ; book – dopełnienie bliższe (direct object) ; „to” jest pominięte ponieważ dopełnienie dalsze występuje w zdaniu przed dopełnieniem bliższym.]

Agent oraz Instrument

Kolejnym terminem jest agent, czyli wykonawca czynności. Najczęściej jest on pomijany w zdaniu w stronie biernej. Jednak kiedy zachodzi potrzeba wprowadzenia agenta, robi się to przy użyciu by… . Na przykład:

  • The meeting was organized by the president of the company.

Przy okazji omawiania terminu agent, należy również wspomnieć o terminie instrument, czyli narzędzie używane przez agenta w celu wykonania czynności/akcji. Instrument wprowadzamy w zdaniu przy pomocy with… . Na przykład:

  • He was stabbed with a knife.

Czasownik przechodni (transitive verb) vs. Czasownik nieprzechodni (intransitive verb)

Czasowniki przechodnie to czasowniki wyrażające akcję, które wymagają dopełnienia bliższego i pokazują czynność/akcję wykonaną na kimś lub na czymś. Innymi słowy, akcja czasownika jest bezpośrednio przekazywana dopełnieniu. Na przykład:

  • hit – uderzasz kogoś lub coś, np. John hit the ball with a bat.
  • bring – przynosić coś, np. John brought a book.

Zdania z czasownikami przechodnimi mogą być przekształcane ze strony czynnej na stronę bierną i vice versa.

Czasowniki nieprzechodnie to czasowniki wyrażające akcję, po których nie występuje dopełnienie bliższe. Akcja czasownika kończy się, a nie jest przekazywana jakiejś rzeczy lub osobie, bądź jest modyfikowana przez przysłówek lub frazę przysłówkową. Na przykład:

  • sleep – nie śpisz czegoś lub kogoś, po prostu śpisz, np. He slept like a baby.
  • fall – nie spadasz czegoś lub kogoś, po prostu spadasz, np. He fell down the stairs.

Zdania z czasownikami nieprzechodnimi nie mogą być przekształcane na stronę bierną.

Należy jednak pamiętać, że wiele czasowników może być zarówno przechodnimi, jak i nieprzechodnimi, w zależności od ich kontekstu w zdaniu. Na przykład:

  • run – zazwyczaj czasownik nieprzechodni, a jednak może w zdaniu pełnić funkcję czasownika przechodniego, np. She ran the company for ten years.

Strona bierna w poszczególnych czasach:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *